Epistulae 10.97  Antwoord van Trajanus

Trajanus’ antwoord op Epistulae 10.96 – Wat te doen met christenen?

Latijnse tekst

TRAIANUS PLINIO

[1] Actum, quem debuisti, mi Secunde, in excutiendis causis eorum, qui Christiani ad te delati fuerant, secutus es. Neque enim in universum aliquid, quod quasi certam formam habeat, constitui potest. [2] Conquirendi non sunt; si deferantur et arguantur, puniendi sunt, ita tamen ut, qui negaverit se Christianum esse idque re ipsa manifestum fecerit, id est supplicando dis nostris, quamvis suspectus in praeteritum, veniam ex paenitentia impetret. Sine auctore vero propositi libelli in nullo crimine locum habere debent. Nam et pessimi exempli nec nostri saeculi est.

Aantekeningen

actus, -us = handelwijze
debuisti - vul aan: sequi
causas excutio, executere= de motieven onderzoeken
in universum = in het algemeen, voor iedereen geldend
forma = hier: regel, procedure
conquiro = opsporen
arguo = hier: schuldig verklaren
manifestus = duidelijk
suspectus = verdacht
in praeteritum = ten aanzien van het verleden
impetro = gedaan krijgen, krijgen
locum habeo in, habēre = een geldige grond vormen voor
exemplum = voorbeeld, precedent
saeculum = hier: tijd

Werkvertaling

TRAIANUS PLINIO

Trajanus aan Plinius

[1] Actum, quem debuisti, mi Secunde, in excutiendis causis eorum, qui Christiani ad te delati fuerant, secutus es. Neque enim in universum aliquid, quod quasi certam formam habeat, constitui potest.

Je hebt de handelswijze gevolgd, die je hebt moeten volgen, mijn Secundus, bij het onderzoeken van de motieven van hen, die als Christenen bij jou aangeklaagd waren geweest. Want er kan ook niet een voor iedereen geldend iets, dat als het ware een vastgestelde procedure kan hebben, vastgesteld worden.

[2] Conquirendi non sunt; si deferantur et arguantur, puniendi sunt, ita tamen ut, qui negaverit se Christianum esse idque re ipsa manifestum fecerit, id est supplicando dis nostris, quamvis suspectus in praeteritum, veniam ex paenitentia impetret.

Opgespoord moeten ze niet worden; als ze aangeklaagd en schudig verklaard worden, moeten ze gestraft worden, toch op voorwaarde dat, wie heeft ontkend dat hij christen is en dat met een daad zelf duidelijk heeft gemaakt, dat is door te bidden aan onze goden, krijgt hij, ook al is hij verdacht ten aanzien van het verleden, vergeving uit berouw.

Sine auctore vero propositi libelli in nullo crimine locum habere debent. Nam et pessimi exempli nec nostri saeculi est.

Maar voorgelegde anonieme schriftelijke aanklachten mogen voor geen strafzaak een geldige grond vormen. Want en het hoort bij een slecht voorbeeld en het is niet van onze tijd.

Romeinse kalender